|
آسم
* شرح بيماري
* علايم شايع
* علل
* عوامل افزايش دهنده خطر
* پيشگيري
* عواقب مورد انتظار
* عوارض احتمالي
* درمان
* اصول کلي
* داروها
* فعاليت
* رژيم غذايي
* درچه شرايطي بايد به پزشک مراجعه نمود؟
شرح بيماري
عبارت است از يک بيماري مزمن همراه با حملات مکرر خسخس و تنگي نفس. اين بيماري در تمام سنين ميتواند وجود داشته باشد اما 50% از موارد، کودکان زير 10 سال هستند. آسم بيشتر در پسران رخ ميدهد تا دختران، اما در آسمي که در سنين بزرگسالي آغاز ميشود زنان سهم بيشتري را به خود اختصاص ميدهند.
علايم شايع
* احساس فشردگي در قفسه سينه و تنگي نفس
* خس خس سينه به هنگام بازدم
* سرفه، خصوصاً در شب، معمولاً همراه با خلط غليظ، شفاف و زرد
* تنفس سريع و سطحي که به هنگام نشستن بهتر ميشود.
* مشکل در تنفس
* انقباض عضلات گردن علايم شديد حمله حاد:
* آبي شدن پوست
* خستگي زياد
* تنفس صدادار شبيه خرخر
* ناتواني در صبحت کردن
* تغييرات ذهني و رواني، از جمله بيقراري يا گيجي
علل
التهاب و اسپاسم ناشي از آن در مجاري هوايي ( نايژه ها و نايژک ها)، و به دنبال آن ورم مجاري هوايي و غليظ شدن ترشحات ريه (خلط). اين امر باعث کاهش يا بسته شدن راه عبور هوا به ريهها ميشود. عواملي که ميتوانند اين تغييرات را ايجاد کنند عبارتند از:
* مواد آلرژيزا مثل گرده گياهان، گرد و غبار، شوره بدن حيوانات، کپکها يا بعضي از غذاها
* عفونتهاي ريوي مثل برونشيت
* مواد آلاينده موجود در هوا، مثل دود و بوهاي مختلف
* قرار گرفتن در معرض موادشيميايي يا ساير مواد، در قالب مواجهه شغلي
عوامل افزايش دهنده خطر
* وجود ساير بيماريهاي آلرژيک، مثل اگزما يا تب يونجه
* سابقه خانوادگي آسم يا آلرژيهاي ديگر
* قرار گرفتن در معرض آلايندههاي خطر
* سيگار کشيدن
* مصرف بعضي از داروها مثل آسپيرين
* استرس هاي مختلف (عفونتهاي ويروسي، ورزش، ناراحتي عاطفي، بوهاي زيانبار، و دود تنباکو )
پيشگيري
* از مواد آلرژيزاي شناخته شده و آلايندههاي هوا دوري کنيد.
* داروهايي که به منظور پيشگيري از بروز حملات آسم تجويز ميشوند را به طور منظم مصرف کنيد؛ توجه داشته باشيد که حتي اگر احساس ميکنيد مشکلي نداريد، مصرف داروها را قطع نکنيد.
* از مصرف آسپيرين خودداري کنيد.
* به دنبال عوامل آغازکننده حمله آسم بگرديد و از آنها دوري کنيد.
* نرمشهاي آسودهسازي و شلکننده عضلات، و نيز حرکات کمککننده به تخليه ترشحات تنفسي را انجام دهيد.
عواقب مورد انتظار
* علايم را ميتوان با درمان و پايبندي جدي به اقدامات پيشگيرانه کنترل نمود.
* نيمي از کودکان آسمي نهايتاً خوب خواهند شد.
* در صورتي که درمان انجام نشود، حملات شديد ممکن است مرگبار باشند.
عوارض احتمالي
* نارسايي تنفسي
* پنوموتوراکس (وارد شدن هوا به فضاي اطراف ريهها)
* عفونت ريه و مشکلات مزمن ريوي در اثر حملات مکرر آسم
درمان
اصول کلي
* اقدامات تشخيصي ممکن است عبارت باشند از آزمايش خون؛
* بررسيهاي مربوط به کار ريه؛ و بررسيهاي مربوط به آلرژي که معمولاً به کمک آزمونهاي پوستي انجام ميگيرند.
* مراقبت اورژانس و بستري کردن در موارد حملات شديد آسم
* روان درماني يا مشاوره، در صورتي که آسم با استرس ارتباط داشته باشد.
* حتيالمقدور مواد آلرژيزا و آزاردهنده را از خانه و محل کار حذف کنيد. درمان براي حساسيتزدايي از بعضي مواد آلرژيزاي خاص
* داروهايي را که به طور منظم استفاده ميکنيد هميشه به همراه داشته باشيد.
* به هنگام حملات بنشينيد.
* در زمانهايي از سال که مواد آلرژيزا در محيط فراوان هستند در منزل بمانيد.
داروها
* اکسپکتورانت براي رقيق کردن خلط
* گشادکننده نايژه براي بازکردن مجاري هوايي
* داروي کورتيزوني داخل رگي (تنها براي موارد اورژانس) براي کم کردن واکنش آلرژي بدن
* استنشاق داروي کورتيزوني با دستگاه ريزقطره ساز. اين شکل از مصرف داروهاي کورتيزوني عوارض جانبي کمتري نسبت به نوع خوراکي دارد.
* آنتي هيستامين (کرومولين سديم يا ندوکروميل) به صورت استنشاقي با دستگاه ريزه قطرهساز. اين نوع دارو جهت پيشگيري به کار ميرود.
فعاليت
* فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري خود را حفظ کنيد، اما از فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي ورزشي ناگهاني خودداري کنيد. اگر به دنبال ورزش سنگين حمله آسم رخ دهد، بنشينيد و استراحت کنيد. مقدار کمي آب گرم بنوشيد.
* درمان با داروهاي گشادکننده نايژه غالباً از آسم ناشي از ورزش پيشگيري به عمل ميآورد.
* شايد بهترين ورزش براي بيماران آسمي شنا باشد.
رژيم غذايي
* رژيم خاصي توصيه نميشود، اما از خوردن غذاهايي که به آنها حساسيت داريد خودداري کنيد.
* روزانه حداقل 3 ليتر آب بنوشيد تا ترشحات رقيق باقي بمانند.
درچه شرايطي بايد به پزشک مراجعه نمود؟
* شما يا يکي از اعضاي خانواده علايم آسم را داريد.
* شما دچار حمله آسمي شدهايد که به درمان جواب نميدهد. اين يک اورژانس است!
* علايم جديد و بدون توجيه. داروهاي مورد استفاده در درمان ممکن است عوارض جانبي به همراه داشته باشند.
|
